Naar inhoud

Biljartballen: maten en gewichten voor carambole, pool en snooker

Controleer diameter, gewicht en afstemming van een set met een weegvoorbeeld en praktische inspectie, zonder onbewezen productranglijst.

Auteur: Setviva Engineering 628 woorden 4 min leestijd

Kleur alleen identificeert geen caramboleset. Controleer discipline, diameter en afstemming van alle drie de ballen. Een juiste catalogusmaat bewijst niet de huidige staat van je eigen set.

Officiële caromgeometrie in één oogopslag

Officiële caromgeometrie in één oogopslagUMB-regels bepalen een vrije speelmaat van 2,84 × 1,42 m, gelijk verdeelde bandmarkeringen, 37 ± 1 mm bandhoogte en ballen van 61–61,5 mm.2.84 m1.42 m61–61.5 mm37 ± 1 mm
UMB-regels bepalen een vrije speelmaat van 2,84 × 1,42 m, gelijk verdeelde bandmarkeringen, 37 ± 1 mm bandhoogte en ballen van 61–61,5 mm.

De maten gelden voor het vrije speelvlak, niet voor de buitenmaat van de tafel.

Officiële bron: UMB Wereldregels, artikelen 11–12

Lees de specificatie voor het juiste spel

De door de Deense bond gepubliceerde UMB-regels, geldig vanaf 1989, noemen voor carambole 61–61.5 mm, 205–220 g per bal tenzij de commissie een ander gewicht toestaat, en maximaal 2 g verschil tussen de zwaarste en lichtste. Dit zijn regelgrenzen, geen verzonnen productietolerantie van 61.5 ±0.1 mm.

Het WPA-document noemt voor pool nominaal 2¼ inch, gelijk aan 57.15 mm, en 156–170 g. De WPBSA-snookerregels 2024–25 bepalen 52.5 ±0.05 mm en maximaal 3 g verschil binnen de set; die bepaling legt geen vast gewicht van 142 g op. Pool en snooker zijn niet even groot. English billiards heeft een eigen gewichtsafstemming die je niet voor snooker moet gebruiken.

Een goed afzonderlijk gewicht maakt nog geen passende set

In dit fictieve voorbeeld ligt elke bal van set A binnen 205–220 g, maar 213 − 210 = 3 g overschrijdt het caramboleverschil. Set B voldoet op basis van de opgegeven metingen met 212 − 210 = 2 g aan die voorwaarde. Dat bewijst nog geen rondheid, diameter of wedstrijdtoelating. Alle tabelwaarden zijn gram.

Weeg schone, droge ballen op dezelfde gecontroleerde weegschaal, noteer iedere kleur en trek minimum van maximum af. Houd rekening met resolutie en onzekerheid: een grove keukenweegschaal die precies 2 g verschil toont, bewijst geen naleving op de grens. Middelen verhelpt een mismatch niet; vervang een bal niet door een willekeurig exemplaar met dezelfde kleur.

VoorbeeldsetWit (g)Geel (g)Rood (g)Maximum − minimum (g)
A: verschil te groot2102112133
B: verschil op grens2102112122

Vragen bij aankoop of vervanging

Vraag naar het exacte drieballenmodel voor carambole, opgegeven diameter, materiaal, setafstemming, onderhoud en retourvoorwaarden. Controleer voor wedstrijden de toegestane uitrusting bij de organisator. Professioneel, zwart of premium zijn handelsnamen, geen metingen die een rangorde vaststellen.

Vraag bij een vervangende bal of model, maat en slijtage passen bij de bestaande set. Eén nieuwe bal kan verschillen van twee versleten ballen ondanks dezelfde nominale diameter. We hebben concurrerende merken niet gemeten en geen prijs-kwaliteitswinnaar vastgesteld; uiterlijk en prijs leveren daarvoor onvoldoende bewijs.

Geen diagnose uit één rolproef

Reinig volgens de instructies en inspecteer bij goed licht op beschadigingen, barsten en blijvende oppervlaktedefecten. Gebruik een zichtbaar beschadigde bal niet verder en laat hem beoordelen. Diametercontrole vraagt een geschikt instrument, meerdere richtingen en bekende meetfout; één schuifmaatmeting bewijst geen volledige rondheid of balans.

Wijkt een langzaam rollende bal af, vergelijk dan een andere bal op dezelfde baan, daarna in omgekeerde richting en elders op de tafel. Noteer bal, route en oppervlak. Laken, waterpasstand en uitvoering kunnen meespelen. Draaien op het laken is geen certificeringstest; een andere terugkaatsing bewijst op zichzelf geen baldefect. Schuur een bal niet passend.

Onderhoud volgens product én wedstrijdregels

Aramith onderscheidt Ball Cleaner voor regelmatig onderhoud van Restorer voor hardnekkige sporen; na restorer volgt cleaner. De fabrikant staat afwerken met droge doek, papier of elektrische polijster toe volgens de aanwijzingen. Daarmee is niet elke machine, pasta of agressieve methode toegestaan. De vloeistoffen worden als siliconenvrij beschreven.

Werk weg van het speellaken, volg de exacte aanwijzingen en laat geen ongewenst residu achter. Wedstrijdregels tellen ook: de aangehaalde WPA-poolspecificatie sluit was en gladmakende behandelingen uit. Neem onderhoud niet klakkeloos over tussen disciplines. Bewaar de set beschermd tegen stoten en onderzoek veranderingen; een merk garandeert geen vaste vervangdatum of foutloze diamondsystemen.

Bekijk de maten van een carambolebiljart →